شاید اسم سند اوقافی را شنیده باشید. خیلی از افراد از معامله املاک با این نوع سندها واهمه دارند. املاکی که این سند را دارند با قیمت کمتری معامله میشوند و همین موضوع باعث شده است تا برخی نسبت به خرید چنین ملکهایی تردید داشته باشند. این در حالی است که امروزه شرایط خرید خانه سختتر شده و به همین دلیل بهتر است از تمام نکات و راهحلهای موجود برای صاحبخانه شدن اطلاع داشته باشید تا بر اثر اطلاعات کم یا اشتباه، فرصت خانهدار شدن را از دست ندهید. پس با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید تا با سند اوقافی و تفاوت های با سند ملکی بیشتر آشنا شویم.
ملک اوقافی چیست؟
این نوع از ملک متعلق به شخصی بوده که او ملک خود را وقف کرده و اکنون اداره اوقاف این زمینها را به صورت اقساط 99 ساله به اشخاص دیگری واگذار کرده است. اشخاصی که ملک اوقافی را خریداری میکنند، باید سالیانه مبلغی را به این اداره پرداخت کنند که این مبلغ ناچیز است. پس توجه داشته باشید که املاک اوقافی صرفاً املاکی نیستند که اداره اوقاف دست بر آنها گذاشته باشد.
انواع ملک اوقافی
املاک وقف به طور کلی به 4 دسته تقسیم میشوند:
- وقفی آستان قدس
- اوقافی شخصی
- سازمان اوقاف
- بقاع متبرکه
سند اوقافی چیست ؟
املاک اوقافی دارای سند هستند و مشکلی هم برای خرید و فروش آن ها وجود ندارد. این املاک دارای سند وقفی هستند که البته تفاوتهایی با سند ملکی دارد. املاک اوقافی متأسفانه به دلیل قیمت کمتر و تفکر اشتباهی که در جامعه رواج پیدا کرده دید خوبی نسبت به آنها وجود ندارد.
از مزایای این سند میتواند برای افرادی باشد که بودجۀ کمی دارند؛ چرا که نه تنها میتوانند صاحب ملک شوند، بلکه اگر ملک اوقافی را به صورت زمین خریداری کنند امکان دریافت وام و ساختوساز روی آن وجود دارد.
بیشتر بخوانیم : دریافت سند مالکیت المثنی در صورت مفقودی و گم شدن سند ملک
سند ملکی چیست؟
قبل از اینکه به تفاوتهای بین سند ملکی و سند اوقافی بپردازیم ابتدا بهتر است تعریف سند ملکی را نیز بدانیم. سند ملکی به سندی گفته میشود که شش دانگ آن کامل تهیه و تنظیم شده باشد. مالکیت این شش دانگ به طور واضح و دقیق مشخص است. مالک سند ملکی نسبت به سهمی که دارد اختیار تمام و کمال دارد.
تفاوتهای سند اوقافی با سند ملکی
بعد از تعریف سند اوقافی و سند ملکی حال با تفاوتهای آنها آشنا می شویم.
در صورتی که یک ملک دارای سند اوقافی، رهن یا خریداری شود، به مالک اختیار تام داده نمیشود. به این معنی که مالک باید به مدت ۹۹ سال، هر سال مبلغی را به عنوان اجاره بها به اداره اوقاف پرداخت کند. پس از گذشت این ۹۹ سال و پرداخت اجاره ملک، اداره اوقاف درباره اجاره مجدد آن ملک اوقافی تصمیم خواهد گرفت. حتی اگر ملک اوقافی در طول ۹۹ سال چندین بار معامله شود، برای هر معامله و نقل و انتقال باید اجازه اداره اوقاف نیز در پرونده باشد.
ملک اوقافی دارای سند اعیان و در واقع خریدار چنین ملکی فقط مالک اعیان (ساختمان) آن است و حق مالکیتی در عرصه (زمین) آن را ندارد. بنابراین هیچ فردی نمیتواند بدون دریافت مجوز از اداره اوقاف اینگونه املاک را خرید و فروش کند. اما سند ملکی، اسنادی به اصطلاح شش دانگ هستند .
اسناد ملکی دارای حدود چهارگانه شمالی، جنوبی، شرقی و غربی هستند و همچنین حدود املاک مجاور آن و دسترسی به خیابان در آن مشخص میشود، اما در اسناد اوقافی چنین حدود و مشخصاتی یا اصلاً نوشته نشده است و یا به صورت خیلی جزیی در سند آورده میشود.
از تفاوتهای این دو سند این است که سند ملکی توسط اداره ثبت اسناد و املاک صادر میشود و نقل و انتقالات آن هم در دفاتر اسناد و املاک صورت میگیرد، اما سند اوقافی در اداره اوقاف تنظیم میشود و حتی به صورت دستنویس تحویل خریدار میشود و نقل و انتقالات آن نیز با نظارت سازمان اوقاف صورت میگیرد.
اسناد ملکی و اوقافی در ارزش و اعتبار با یکدیگر متفاوت میباشند؛ بهطوریکه سندهای اوقافی نسبت به اسناد ششدانگ ارزش کمتری دارند.
خرید و فروش املاک اوقافی
امکان خرید و فروش و واگذاری املاک اوقافی به فرد دیگر وجود ندارد. ولی در شرایطی نیز این مورد امکان پذیر می باشد. زمانی که ملک فرسوده و خراب شده باشد و نتوان از آن استفاده کرد فروش آنئممکن می شود . همچنین اگر اختلافی بین ذینفعان در املاک اوقافی ایجاد شود، با نظارت ولی فقیه جهت جلوگیری از خونریزی، آن ملک به فروش می رسد.
بیشتر بخوانیم : دریافت سند مالکیت المثنی در صورت مفقودی و گم شدن سند ملک